Bez czarny – Sambucus nigra L.

Bez czarny – Sambucus nigra L. (bez lekarski, bzowina, bez biały, bez apteczny, holunder, hyczka, kyćka).

Bez czarny, dziki bez czarny (Sambucus nigra L.)Krzew dochodzący do kilku metrów wysokości. Kora pnia szara lub brunatna, charakterystycznie popękana. Po przełamaniu gałęzi widoczny jest wewnątrz gąbczasty śnieżnobiały rdzeń. Liście nieparzyste pierzaste o 5 do 7 listkach. Kwiaty żółtawobiałe, zebrane w baldachokształtne kwiatostany o charakterystycznym zapachu. W sierpniu i wrześniu dojrzewają owoce ~ fioletowoczarne jagody słodkie w smaku.

Surowcem zielarskim są kwiaty Flos Sambuei, owoce Fructus Sambuci. Kwiaty zbiera się na początkach kwitnienia krzewu, gdy część z nich w baldachaeh jeszcze się nie rozwinęła. Najlepiej robić to wczesnym rankiem. Kwiatostany ścina się w odległości 3 cm od najniższego rozgałęzienia szypułki kwiatostanowej. Zebrane kwiaty suszy się w cieniu w temp. do 35°. Dobrze wysuszony kwiat powinien mieć żółtawobiałą barwę.

Owoce bzu zbieramy, gdy są dojrzałe, barwy fioletowoczarnej, ścinając całe baldachy. Suszymy je w piecu, uważając aby nie przypaliły się. Dopiero po wysuszeniu ociera się je z szypułek. W Polsce cd najdawniejszych czasów medycyna ludowa wykorzystywała jego cenne właściwości lecznicze, stosując zwłaszcza napar z kwiatu.

Liście wykorzystywano na okłady po oparzeniu, gotowane zaś na mleku – na hemoroidy.

Zbieraną z młodych pędów korę gotowano, a wywar miał usuwać pasożyty z jelit.

Bez należy do tzw. środków na przemianę materii („czyszczących krew"). Wykazuje działanie moczopędne, napotne i reguluje przepuszczalność naczyń krwionośnych. Najsilniejsze działanie moczopędne, ma kora. Podana w większych ilościach z racji swego ostrego zapachu działa wymiotnie. Zarówno kwiaty jak i owoce działają przeciwgorączkowo i napotnie, łagodzą chroniczne zapalenia dróg oddechowych Kwiat używany bywa też przy bolesnym miesiączkowaniu. Owoce (używane w postaci powideł) są bardzo dobrym tekiem przeciwbiegunkowym; dobrze regulują przemianę materii. Przy katarze, wdychać parę ulatniającą się ze świeżego naparu kwiatów nachyliwszy się nad naczyniem z głową okrytą ręcznikiem.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, B, Biegunka, Kora, Kwiaty, Liście, Moczopędny, Owoce, Przeciwgorączkowe. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.