Bukwica zwyczajna – Betonica officinalis L.

Bukwica zwyczajna – Betonica officinalis L.

Bylina wysokości 20—80 cm, o silnym palowym korzeniu. Łodygę ma wzniesioną, odstająco szorstkoowłosioną, czterokanciastą. słabo ulistnioną. Liście podłużnie jajowate, u nasady sercowate, brzegiem tępo karbowane. Liście górne krótkoogonkowe czasami siedzące, naprzeciwległe; liście dolne długoonkowe tworzące rozetę. Blaszka liściowa jest obustronnie słabo owłosiona. Górna powierzchnia liścia jest ciemna, spodnia jaśniejsza, z wyraźną siatką nerwów. Kwiaty 5-krotne ustawione na szczycie pędu w nibyokółkach, tworzą długi, zbity kłosokształtny kwiatostan. Tylko w dolnej części jest on nieco luźniejszy. Korona kwiatu dwuwargowa, barwy jasnopurpurowej. Owocem jest podłużnie jajowata rozłupka, naga i gładka. Roślina ta kwitnie od lipca do września. Występuje w zaroślach, liściastych lasach, na wzgórzach i łąkach. W stanie naturalnym występuje nielicznie, dlatego też do celów zielarskich powinna być pozyskiwana wyłącznie z upraw.

Surowcem zielarskim są liście i ziele Herba Betonicoe. Liście zbiera się w końcu wiosny i w lecie, ścina się tylko liście odziomkowe (czyli dolne). Ziele zbiera się w początkach kwitnienia, ścina się tylko kwitnące końce pędów. Suszy się je w suszarniach powietrznych w cieniu lub ogrzewanych do 35°C. Dobrze zebrany i wysuszony surowiec powinien składać się z ukwieconych i ulistnionych pędów o naturalnej barwie. Powinien mieć balsamiczny zapach, smak gorzki, ostro korzenny i ściągający.

Obecnie stosuje się bukwicę ze względu na jej własności wykrztuśne, przeciwbiegunkowe i ściągające. Podaje się napary przy dychawicy oskrzelowej, zaburzeniach w trawieniu, przewlekłych nieżytach jelit, żółtaczce, bólach głowy, osłabieniu nerwów, padaczce i przewlekłym gośćcu. Zewnętrznie używa się jej do leczenia ropiejących, złożonych i trudno gojących się ran oraz do okładów przy zwichnięciach.

Napar: 1 łyżkę stołową ziela zalać szklanką wrzątku. Przecedzić po 2 godzinach. Zażywać po łyżce 4 razy dziennie. Napar można używać też do kompresów i przemywania ran.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, B, Biegunka, Dolegliwości żołądkowe, Działanie uspokajające, Liście, Padaczka, Trudno gojące się rany, Ziele, Żółtaczka. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.