Centuria pospolita – Centaurium umbellatum Gilib

Centuria pospolita – Centaurium umbellatum Gilib (tysiącznik pospolity)

Centuria pospolita, centuria zwyczajna, tysiącznik (Centaurium erythraea Rafn)Drobna jednoroczna roślina (do 10—35 cm) o gorzkim smaku. Łodygę ma czterokanciastą, prostą, często na górze rozgałęzioną. Liście łodygowe są ustawione naprzeciwległe, o wydłużonym kształcie (lancetowate, lub wydłużone jajowate). Liście odziomkowe zebrane są w różyczkę. Mają one kształt odwrotnie jajowaty, długość do 5 cm. Jasnoróżowe, niewielkie kwiaty zebrane są w niby baldach na szczycie rośliny. Kwitnie od czerwca do września. Rośnie na łąkach i pastwiskach, na suchych zboczach, w rowach, na brzegach lasów, na polanach, nieużytkach itp. Stanowiska tego gatunku są wyniszczone przez zbieraczy ziół.

Tysiącznik podlega częściowej ochronie i nie można go zbierać ze stanowisk naturalnych. Tysiącznik można uprawiać w ogrodzie. Nasiona wysiewa się jesienią w słonecznym miejscu i w drugim roku można mieć zbiór. Ziele tysiącznika zbiera się na początku kwitnienia rośliny. Ścina się całą roślinę wraz z liśćmi rozetowymi. Związane w pęczki ziele suszy się w przewiewnym miejscu. Surowcem jest kwitnące ziele centurii — Herbe Centaura (Herba Centaurii minoris). Zawiera goryczwe glikozydy (erytaurynę, gencjanopikorozyd, amarogentynę), olejek eteryczny, flawonoidy, kwasy fenolowe, żywicę, trójterpeny, substancje alkaloidowe (gencjanę).

Ziele centurii stosuje się dla zwiększenia wydzielania soku żołądkowego. Poprawia ono apetyt i trawienie. Pomocniczo używa się go przy kamicy żółciowej. Działa także obniżającą na ciśnienie krwi.

Napar: 1 łyżkę ziela zalać szklanką wrzątku. Po 16 minutach odcedzić. Pić 2 razy dziennie po szklance płynu. Kompresy z naparu działają wybielająco na cerę.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Apetyt, C, Cisnienie, Kamica żółciowa, Pobudzający wydzielanie soku zoładkowego, Ziele. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.