Kozłek lekarski – Valeriana officinalis

Kozłek lekarski – Valeriana officinalis (waleriana, stonieb, baldrian, biełrzan, odolan, kocia trawa).
Kozłek lekarski (Valeriana officinalis)Bylina o silnym, krótkim kłączu z korzonkami tworzącymi „brodą". Dochodzi do wysokości 1,5 m. Łodyga wzniesiona, cylindryczna, wewnątrz pusta. Liście naprzeciwległe, nieparzystopierzastosieczne, łodygowe, dolne – długoogonkowe o 6 – 9 parach listków lancetowatych, ząbkowanych, górne – krótkoogonkowe i siedzące. Kwiaty drobie, białe lub białoróżowe, wonne, 5 – kątne, zebrane w kwiatostany baldachokształtne, wierzchołkowe tub kątowe. Owocem jest orzeszek barwy jasnobrunatnej. Owoce dojrzewają od czerwca do września.

Występuje na wilgotnych łąkach, zakrzaczonych zboczach, łęgach, w zaroślach nadbrzeżnych i w rowach. Rozmnaża się go z nasion w inspekcie lub wegetatywnie z krótkich rozłogów podziemnych.

Surowcem zielarskim jest korzeń i klącze (Radix et Rhizoma Valerianae). Najdawniej poznaną frakcję stanowi olejek, któremu przypisywano właściwości uspokajające. Okazało się, że grupa walepotriatów jest znacznie pod tym względem skuteczniejsza.

Surowiec zbiera się jesienią, oczyszcza z drobnych rozgałęzień, płucze w bieżącej wodzie i krają podłużnie. Suszyć początkowo na powietrzu, potem w pomieszczeniach o temp. 35 °C.

Szeroko stosowany w stanach wyczerpania nerwowego jest prastarym środkiem leczniczym o działaniu uspokajającym, spazmolitycznym oraz osłabiającym aktywność ośrodków motorycznyeh, zlokalizowanych w mózgu. Podaje się więc go w stanach napięcia psychicznego i nerwowego, przy zawrotach i bólach głowy, przy bezsenności oraz przy skurczach narządów wewnętrznych.
Ponieważ walepotriaty są bardzo nietrwale, najskuteczniejsze są wyciągi uzyskane ze świeżego surowca. Wydziela swoisty zapach, ulubiony przez koty.

Nalewka: 2 łyżki sproszkowanego korzenia zalać szklanką spirytusu. Odstawić na tydzień. Przecedzić. Zażywać 2 – 4 razy dziennie po 10 – 30 kropli.
Macerat: 4 łyżki korzenia zalać szklanką letniej wody Odstawić na 6 godzin. Pić 3 – 5 razy dziennie po łyżce.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Bezsenność, K, Korzeń, Kłącze, Uspakajający. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.