Mącznica lekarska – Arctostaphylos uva-ursi L.

Mącznica lekarska – Arctostaphylos uva-ursi L. (mącznica garbarska, chrościna, chruścina, niedźwiedzie grono).
Mącznica lekarska (Arctostaphylos uva-ursi (L.) Spreng.) Krzewinka do 10 – 15 cm wysoka o ścielących się pędach do 30 – 100 cm długich. Młode pędy są krótko owłosione. Liście zimozielone, odwrotnie jajowate całobrzegie, skórzaste, na wierzchu połyskujące, spodem bledsze z wyraźną siateczką nerwów. Białe lub bladoróżowe rurkowe kwiaty na krótkich szypułkach zebrane są w niewielkie grona. Owocem jest czerwona połyskująca, mączysta jagoda dojrzewająca w sierpniu lub we wrześniu. Występuje w borach sosnowych, szczególnie w prześwietlonych miejscach, często razem z borówką brusznicą, niekiedy na wrzosowiskach lub w jałowcowych zaroślach. Jest coraz rzadsza, wyniszczona przez zbieraczy oraz ze względu na wrażliwość na zanieczyszczenie środowiska. Gatunek podlega częściowej ochronie.

Surowcem jest liść — Folium Uvae-ursi. Liście zbiera się jesienią i suszy na powietrzu. Zawiera glukozydy fenolowe, wolny hydrochinon, flawonoidy, garbniki, trój terpeny, kwasy organiczne.

Surowiec i jego przetwory mają silne działanie antyseptyczne (bakteriobójcze) — szczególnie w środowisku alkalicznym. Stosuje się przy stanach zapalnych nerek i zakażeniach dróg moczowych, przy kamicy, gdy mocz ma odczyn zasadowy. Przetwory z mącznicy stosuje się przy biegunce i nadmiernej fermentacji w przewodzie pokarmowym.

Wywar: 20 g liści zalać szklanką wrzątku i gotować 15 min., po ostudzeniu odcedzić. Pić po jednej do półtorej łyżeczki co 3 godziny. Napar ma znacznie słabsze działanie.

Liście wchodzą w skład wielu mieszanek ziołowych. Z powodu znacznej zawartości garbników dawniej mącznicę stosowano do kolorowego garbowania skór.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Antyseptyczny, Biegunka, Choroby dróg moczowych, Kamica nerkowa, Liście, M i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.