Olsza czarna – Alnus glutinosa L. Gaertn.

Olsza czarna – Alnus glutinosa L. Gaertn. (olcha czarna, olszyna).

Drzewo do 30 m wysokości o ciemnobrunatnej, wcześnie pękającej korze, trójgraniastych młodych gałązkach, lepkich pączkach. Liście w młodości lepkie, odwrotnie jajowate, owalne lub okrągławe, tępe lub nieco wcięte, z wierzchu ciemnozielone, połyskujące, spodem jaśniejsze i matowe. Kwiaty męskie skupione są w zwisających baziach (kotkach), żeńskie w kwiatostanach szyszeczkowatych na dość długich szypułkach. Nibyszyszki nie rozpadają się po wysypaniu nasion i pozostają na drzewach do następnego roku.

Występuje w wilgotnych lasach, nad brzegami wód i na bagnach. Pospolita jest na całym niżu, w górach dochodzi do 700 m npm.

Surowcem jest kora – Cortex Alni i liść – Folium Alni. Kora i liście zawierają garbniki, trój terpeny, żywice i olejki eteryczne. Korę pozyskuje się wczesną wiosną, liście wiosną lub wczesnym latem.

Dawniej korę i liście stosowano w medycynie ludowej jako środek przeciwgorączkowy, w przeziębieniach, reumatyzmie i podagrze. Obecnie wykorzystuje się napary z drobno posiekanej kory przy zapaleniu gardła i migdałków oraz do płukania dziąseł przy krwawieniu. Napar poleca się także przy krwotokach z nosa. Wywar z szyszek jest stosowany przy schorzeniach żołądkowych, biegunkach, a nawet dezynterii. Świeże liście namoczone w ciepłej wodzie stosuje się przy opuchliźnie, trudno gojących się ranach i czyrakach. Odwarów z liści używa się w postaci kompresów przy obrzękach oraz lekkich egzemach.

Odwar z kory olszy barwi wełnę i bawełnę na kolor brunatny, a po dodaniu siarczanu żelaza na niebieski. W zależności od zaprawy barwniki otrzymane z kory barwią skórę i jedwab na kolor czarny, czerwony lub żółty. Dawniej z dojrzałych szyszek wyrabiano atrament.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Kora, Liście, O, Surowiec zielarski, Szyszki i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.