Pasternak zwyczajny – Pastinaca sativa L.

Pasternak zwyczajny – Pastinaca sativa L.

Pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa L.)Dwuletnia roślina dochodząca do 1 m wysokości o mięsistym wrzecionowatym korzeniu. W pierwszym roku pojawia się różyczka pojedyńczopierzastych liści o jajowatych ząbkowanych odcinkach. W drugim i roku wyrasta ulistniona, rozgałęziona, mięsista łodyga uwieńczona baldachami. Baldachy 6 – 10 szypułkowe, szypuły owłosione, kwiaty promieniste, żółte. Owocem jest rozłupnia. Występuje powszechnie w całym kraju i na przydrożach, miedzach, zboczach i łąkach, na żyznych glebach. W uprawie jest od starożytności, ale od XVIII wieku wraz z wprowadzeniem do upraw ziemniaka i marchwi kultura pasternaku podupada. Obecnie rzadko jest uprawiany.

Do celów leczniczych zbiera się owoce – Fructus Pastinacae oraz korzenie – Radix Pastinacae. Owoce zawierają olejek eteryczny, furokumaryny, glikozydy, olej tłusty i flawonoidy. W korzeniu występują ponadto węglowodany, substancje pektynowe, tłuszcze, sole mineralne (potas, fosfor) oraz witaminy B1, B2, C oraz prowitamina A.

Pasternak wykorzystywany jest jako środek moczopędny, żołądkowy i pobudzający apetyt. Stosuje się go także w leczeniu kamicy nerkowej. Preparaty z pasternaku stosuje się w celach profilaktycznych w przypadku dusznicy bolesnej oraz nerwicy serca. Dawniej nasion używano przy leczeniu gruźlicy.

W gospodarstwie domowym wykorzystuje się pasternak jako przyprawę do kiszenia ogórków i do marynat. Korzenie i młode liście spożywa się gotowane. Mają one słodkawy smak i zapach marchwi. Z liści otrzymuje się żółty barwnik do tkanin. Pasternak jest dobrą rośliną paszową. Mięso zwierząt karmionych tą rośliną zyskuje bardzo na smaku.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Owoce, P, Surowiec zielarski. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.