Pierwiosnek lekarski – Primula officinalis (L.) Hill

Pierwiosnek lekarski – Primula officinalis (L.) Hill (kluczyki, prymulki)
Pierwiosnek lekarski, pierwiosnka lekarska) (Primula veris L.)Wieloletnia roślina zielna nieprzekraczająca 30 cm wysokości o pędach kwiatostanowych wełnisto owłosionych. Wszystkie liście zebrane są w różyczkę, jajowate lub okrągłe, nieco pomarszczone zwężające się w ogonek, krótko owłosione. Żółte kwiaty z długą rurką zebrane są na szczycie pędu w baldaszek. W gardzieli kwiatu pomarańczowy pierścień. Występuje w dąbrowach, prześwietlonych grądach, na polanach leśnych, na brzegach lasów, na ciepłych słonecznych zboczach. Gatunek niezbyt częsty, objęty jest ochrona. Zbiór ze stanowisk naturalnych jest zabroniony, surowiec pozyskuje się z uprawy.

Surowcem jest korzeń – Radix Primulae i kwiat – Flos Primulae. Surowiec otrzymuje się również z pierwiosnka wyniosłego – Primula elatior (też chronionego). W korzeniach jest dużo saponin, glikozydy fenolowe, garbniki, goryczki, olejek eteryczny, cukry, sole mineralne i dużo witaminy C. W kwiatach występują także saponiny i flawonoidy.

Oba surowce działają wykrztuśnie i moczopędnie Stosuje się je w postaci naparów lub nalewki przy schorzeniach dróg oddechowych, bronchitach, zapaleniu płuc. Zmniejszają nasilenie, częstotliwość i bolesność ataków kaszlu, upłynniają śluz zalegający w gardle, krtani i oskrzelach, co ułatwia jego usuwanie. Działają przeciwskurczowo i przeciwzapalnie Stosuje się także przy bólach głowy, grypie, zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Większe dawki niż 0,5 g leku dziennie mogą działać drażniąco na błony śluzowe.

Napar: 6 g sproszkowanych korzeni zalać 2/3 szklanki wrzątku. Po 10 minutach przecedzić. Przyjmować po 1 łyżce co 2-3 godziny.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Bronchit, Gardło, Grypa, Głowa, Korzeń, Kwiaty, Oskrzela, P, Płuca, Surowiec zielarski. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.