Morfologia korzenia

U roślin o budowie osiowej podziemne organy, na których nigdy nie występują liście nazywamy korzeniami. Z Zarodkowego zawiązka korzenia rozwija się korzeń główny, który może się rozgałęziać na korzenie boczne pierwszego, drugiego, trzeciego lub dalszych rzędów, tworząc zarazem system korzeniowy rośliny.
Korzenie służą roślinie do przytwierdzania i pobierania wody wraz z solami mineralnymi z podłoża oraz magazynowania związków organicznych na okres spoczynkowy rośliny. Rośliny europejskie okres spoczynkowy mają od zakończenia wegetacji w późnej jesieni lub wczesną wiosną celem dalszego ich użytkowania. Korzenie kopane jesienią mogą różnić się od wykopywanych na wiosną, kiedy roślina budzi się do nowego życia i zachodzą w niej skomplikowane procesy życiowe.
Rośliny dwuletnie wytwarzają w pierwszym roku tylko rozetę liści i mięsisty korzeń, a w drugim roku życia wytwarzają kosztem nagromadzonych w nim materiałów zapasowych pędy kwiatowe a następnie owoce i nasiona. Po wydaniu nasion dwuletnie rośliny w zasadzie giną.
U tych roślin wykopywanie korzeni następuję w końcu pierwszego roku wegetacji albo w wyniku odpowiednich zabiegów agrotechnicznych nie dopuszcza się w roku drugim do wytworzenia pędów kwiatowych. W ten sposób pozyskujemy korzenie między innymi: cykorii, dzięgiela, łopianu, marchwi, pietruszki i kozłka lekarskiego.
U wieloletnich roślin korzenie należy wykopywać w trzecim lub czwartym roku życia, np. korzenie ślazu, żywokostu itp.

Kształt korzenia może być bulwiasty, wrzecionowaty, burakowaty, ścięty albo miotełkowaty. U licznych gatunków jednoliściennych, a także i u niektórych dwuliściennych, korzeń główny pochodzenia zarodkowego rychło zanika zastąpiony przez liczne korzenie przybyszowe wyrastające z nasady pędu. Żaden z korzeni przybyszowych nie góruje nad innymi a razem tworzą system korzeniowy rośliny zwany systemem wiązkowym.
korzenie przybyszowe mogą wyrastać w miejscach zranień zarówno z łodyg jak i czasem z liści. Zdolność organów pochodzenia pędowego do wytwarzania korzeni przybyszowych ułatwia wielu gatunkom roślin rozmnażać się wegetatywnie. Ten sposób wegetatywnego rozmnażania roślin jest wykorzystywany w praktyce hodowlanej, szczególnie w uprawie ogrodowej i szklarniowej.