Szałwia lekarska – Salvia officinalis L.

Szałwia lekarska – Salvia officinalis L.
Silnie rozgałęziona krzewinka, dochodząca do 60 cm wysokości, o brunatnym, zdrewniałym, miotełkowatym korzeniu. Łodyga wzniesiona, 4-kanciasta, u dołu drewniejąca, biało omszona. Liście ustawione naprzeciwległe, ogonkowe, podłużnie jajowate, całobrzegie lub karbowane, z wierzchu pomarszczone, spodem prawie szaro owłosione. Kwiaty fioletowe, rzadziej białe lub różowe, wyrastają w kątach liści na szczycie łodygi. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na rozłupki.

Uprawia się ją w ogrodach. Wymaga stanowiska słonecznego, gleby żyznej, bogatej w wapń, średnio wilgotnej. Rozmnaża się z nasion wysiewanych na rozsadnik w marcu lub w kwietniu, a w lipcu wysadza się rośliny na miejsce stałe. W czasie ostrych mrozów szałwię należy zabezpieczyć przez przykrycie.

Surowcem zielarskim jest liść szałwii (Folium Salviae) i ziele szałwii (Herba Salviae). Szałwię ścina się, gdy roślina ma dobrze wykształcone liście, ale przed kwitnieniem. Ziele i liście suszy się w cieniu (na słońcu następują duże straty olejku), w przewiewie lub w suszarniach ogrzewanych w temperaturze do 35°C.

Liść szałwii zawiera do 2,5% olejku eterycznego (cyneol, tujon, borneol, pinen), sapogeniny trójterpenowe, garbniki katechinowe, flawonoidy, sytosterol, witaminy (B1, C), kwasy organiczne (fumarowy, nikotynowy) oraz gorycz – pikrosalwinę.

Surowiec ma działanie antyseptyczne, przeciwzapalne, przeciwskurczowe, ściągające i przeciwpotne. Liście szałwii pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, regulują perystaltykę jelit, łagodzą wzdęcia, bóle brzucha, zmniejszają biegunkę. Odwary z liści stosuje się przy obfitym nocnym poceniu się (szczególnie u gruźlików i neurotyków). Zewnętrznie używa się szałwię (w postaci odwaru) do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych, w ropnym zapaleniu dziąseł, jak również w postaci okładów na trudno gojące się rany. Poleca się też przecieranie świeżym listkiem szałwii dziąseł, dla wzmocnienia ich i dla zdrowia zębów.

Napar: Liści szałwii łyżkę zalać szklanką wrzątku, pozostawić pod przykryciem 10 minut i odcedzić. Pić 2-4 razy dziennie po pół szklanki płynu.

Napar do użytku zewnętrznego: Liści szałwii 2 łyżki zalać szklanką wrzątku, pozostawić pod przykryciem 10 minut, odcedzić. Używać do płukania i okładów

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Liście, Pobudzający wydzielanie soku zoładkowego, Przeciwskurczowy, S, Surowiec zielarski, Zapalenie gardła, Ziele. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.