Wrotycz pospolity – Tanacetum vulgare

Wrotycz pospolity – Tanacetum vulgare Ang. Tansy; franc. Tanaisie vulgaire; niem. Rainfarn; ros. Piżma obyknowiennaja.

Występuje w całej Europie i na Syberii, w Polsce powszechnie na nizinach. Surowcem jest kwiat wrotyczu — Flos Tanaceti. Surowiec handlowy stanowi mieszaninę dwu lub więcej tzw. ras chemicznych. Główne związki jakie zawarte są w kwiecie to: olejek eteryczny do 1,5% (m.in. (ß-tujon, izotujon kamfen). Poznano wiele ras chemicznych wrotyczu, zawierających jako główne składniki olejku ß-pinen, artemisiaketon, kamforę, umbellulon. Ponadto w kwiatach występują: związki goryczowe (m.in. tanacetyna), flawonoidy (m.in. pochodne luteoliny), ksantofil.

Działanie

Vermifugum, antipediculosum. Kwiaty wrotyczu lub wyciąg alkoholowy, po podaniu doustnym, działają przeciw glistom jelitowym i owsikom, jednak dość nieregularnie, ze względu na występowanie ras chemicznych oraz na zmienną zawartość czynnych związków (ß-tujonu i izotujonu. Stwierdzono również, że wymienione związki są w równym niemal stopniu toksyczne dla pasożytów, jak i dla nosicieli, głównie dla dzieci i młodzieży, mogą zatem być przyczyną zatruć. Z tych powodów znaczenie wrotyczu jako środka przeciwrobaczycowego jest obecnie małe, zwłaszcza że są dostępne mniej niebezpieczne i bardziej skuteczne chemioterapeutyki. Zewnętrznie surowiec działa przeciw pasożytom człowieka: wszy głowowej i łonowej oraz świerzbowcom.

Działania uboczne

Po podaniu doustnym może wystąpić podrażnienie i przekrwienie błon śluzowych przewodu pokarmowego, macicy i nerek, a po większych dawkach — zawroty głowy, krwiomocz, kurcze, utrata świadomości.

Zastosowanie

Jedynie w przypadku braku innych środków stosuje się doustnie przeciw glistom ludzkim i owsikom. Zewnętrznie — napar jako lewatywa przeciw owsikom, natomiast wyciąg alkoholowy przeciw wszawicy części owłosionych oraz przeciw świerzbowi.

Przeciwwskazania

Nie podawać doustnie w ostrym i podostrym nieżycie żołądka, jelit, nerek i wątroby. Nie podawać także kobietom ciężarnym, małym dzieciom i osobom w wieku podeszłym.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Kwiaty, Przeciw robakom, Świerzb i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.