Żywokost lekarski – Symphytum officinale L.

Żywokost lekarski – Symphytum officinale L. (kosztywał, żywy gnat).
Wieloletnia roślina zielna o grubym, rozgałęzionym korzeniu, łodygach wzniesionych do 30 – 100 cm wysokich, kanciastych, rozgałęzionych. Liście okazałe, jajowato-lancetowate, ogonkowe, siedzące, zaostrzone, zbiegające wzdłuż międzywęźla. Rurkowe kwiaty o purpurowej lub fioletowej barwie zebrane są w kwiatostany. Cala roślina jest szorstko owłosiona. Występuje nad brzegami wód, na mokrych łąkach, w rowach i nad strumykami Może być również uprawiany.

Surowcem jest korzeń – Radix Symphyti. Korzenie żywokostu wykopuj się jesienią lub wczesną wiosną. Po wykopaniu myje się je i odrzuca części uszkodzone lub nadgniłe. Suszy się w temperaturze do 50°C. Surowiec przechowuje się w suchym miejscu. Korzeń zawiera alantoinę, śluz, alkaloidy, cynoglossynę, konsolidynę, kwasy organiczne, żywice, węglowodany, trójterpeny.

Substancje zawarte w korzeniu przyśpieszają gojenie się i ziarnowanie ran, zwiększają liczbę białych krwinek, osłaniają błonę śluzową oskrzeli. Polecany jest przy owrzodzeniu żołądka i przy nieżytach gardła i krtani, przy uporczywym kaszlu. Zewnętrznie stosuje się go przede wszystkim przy oparzeniach I lub II stopnia oraz odmrożeniach, ponadto na niewielkie rany i owrzodzenia żylakowe. Maści i zasypki z zawartością żywokostu wykorzystuje się przy stłuczeniach, krwawych wybroczynach, odleżynach,, zakrzepowym zapaleniu żył, zapaleniu pochewek ścięgna oraz owrzodzeń popromiennych. Od dawna stosuje się żywokost do leczenia zapalenia szpiku – stąd wywodzi się nazwa rośliny.

Napar: 1 łyżkę korzenia zalać na noc 1,5 szklanką przegotowanej wody, rano ogrzać prawie do wrzenia i przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1/2 szklanki. Można też stosować do okładów.

Żywokost wchodzi w skład mieszanek ziołowych – Rectosan, Neopektosan, Digestosan, a wyciąg w skład tabletek przeciw kaszlowi – Azarina, zasypki dla dzieci Alantan oraz maści na owrzodzenia żylakowe i zapalenie żył Alantan i Septalan.

W medycynie ludowej wywary z żywokostu stosowana są jako środek uśmierzający ból i wstrzymujący krwawienia.

Młode pędy żywokostu można stosować jako warzywo – tak jak szparagi, młode liście na zupy i „szpinak”, a starsze do tabaki. Istnieje przekonanie, że żywokost pobudza wzrost.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Alfabetyczny spis roślin, Korzeń, Surowiec zielarski, Z. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.